Fiber optik kablodaki renkli plastik tüplere ne denir? Bir tüpe kaç fiber sığabilir?
Işık kablolarında gördüğünüz renkli plastik tüpler, optik iletişim ve optik mühendisliğinde resmi olarak “Gevşek Tüp” (İngilizce: Buffer Tube veya Loose Tube) olarak adlandırılır.
İşte fiziksel işlevi ve fiber kapasitesiyle ilgili teknik ayrıntılar:
1. Gevşek Tüpün İşlevi
- Mekanik Koruma ve Gerilim Giderme: Kuvars cam elyafın kendisi çok ince ve kırılgandır. Doğrudan sert bir dış kılıfın içine sıkıca sarılırsa, kablo çekildiğinde veya büküldüğünde fiber kolayca gerilerek kırılır. Gevşek tüpün iç çapı, fiberin dış çapından çok daha büyüktür, bu da fiberin tüp içinde bir miktar ‘ekstra uzunluğa’ sahip olmasını ve gerildiğinde serbestçe kaymasını sağlayarak harici mekanik gerilimi en aza indirir.
- Su, Nem ve Sönümleme Tamponu: Genellikle, plastik gevşek tüplerin içi özel yarı akışkan bir ‘kablo jeli’ (Tiksotropik Jel) ile doldurulur. Jel, su buharının tüp içinde yanlamasına nüfuz etmesini önlemenin yanı sıra, dış kuvvetler tarafından titreşime uğradığında tamponlama ve titreşim sönümleme görevi de görür.
- Renk Kodlamalı Tanımlama: Tüplerin farklı renklere boyanması, çok çekirdekli kablo montajı sırasında kaynak personelinin ilgili optik yol kanalını hızlı bir şekilde tanımlamasına ve eşleştirmesine olanak tanımak amacıyla, uluslararası standartlara (örneğin, TIA/EIA-598-A tarafından belirtilen mavi, turuncu, yeşil, kahverengi, gri, beyaz, kırmızı, siyah, sarı, mor, pembe, camgöbeği gibi 12 temel renk kodu) göre yapılır.
2. Bir Gevşek Tüp Kaç Fiber Alabilir?
Gevşek tüp başına düşen fiber sayısı esas olarak kablo tasarımının yapısına bağlıdır:
- Standart Normal Gevşek Tüplü Kablo:
En yaygın ve standart tasarım, her bir gevşek tüpte 12 çekirdek (12 fiber) bulunmasıdır. Ağ tasarım gereksinimlerine göre, renk kodlamasına göre 2, 4, 6 veya 8 çekirdek olarak da yapılandırılabilir. - Şerit Gevşek Tüplü Kablo (Ribbon Cable):
Birden fazla fiberin yan yana yapıştırılarak ‘düz şeritler’ (örneğin 12 çekirdekli fiber şeritler) haline getirildiği ve birden fazla fiber şeridinin geniş bir gevşek tüpe katmanlandığı durumlarda, tek tüp içindeki fiber kapasitesi önemli ölçüde artırılarak 24 çekirdek, 48 çekirdek veya hatta 144 çekirdek seviyelerine ulaşabilir. - Özel Paslanmaz Çelik Metal Gevşek Tüp (FIMT):
Sert endüstriyel ortamlarda (yüksek sıcaklık, yüksek basınç, aşındırıcı ortamlar veya dağıtılmış algılama) geleneksel plastik gevşek tüpler, fiziksel ve kimyasal sınırlamalar nedeniyle termal ayrışmaya, yaşlanmaya veya ezilmeye oldukça yatkındır. Bu durumlarda, plastik gevşek tüplerin yerine ‘paslanmaz çelik metal gevşek tüpler’ olarak dikişsiz paslanmaz çelik borular kullanılır. Tipik dış çapları 1,6 ext{ mm} ile 3,0 ext{ mm} arasında değişen dikişsiz çelik boruların içine, ihtiyaca göre 1 ila çok sayıda yüksek sıcaklığa dayanıklı özel fiber yerleştirilebilir.
3. Özel Endüstriyel Uygulamalar: Metal Gevşek Tüp (Dikişsiz Çelik Boru) Çözümleri
Yüksek çekme, basma dayanımı ve aşırı sıcaklıklara dayanıklılık gereksinimlerini karşılamak için Beijing Dacheng Yongsheng Technology Co., Ltd. (OFSCN®), dikişsiz metal gevşek tüp (FIMT, Fiber in Metal Tube) paketlemesiyle paslanmaz çelik kullanan bir dizi özel optik kablo sunarak, geleneksel plastik gevşek tüplerin yüksek sıcaklığa dayanıksızlık ve kolay deformasyon dezavantajlarını tamamen ortadan kaldırmıştır. Bu ürünler, dayanabildikleri sıcaklığa göre şu şekilde sınıflandırılır:
(1) Normal Sıcaklık / Endüstriyel Sınıf Dikişsiz Çelik Boru Fiber Optik Kablo (Maksimum Sıcaklık Dayanımı 85 ext{°C} )
OFSCN® 85°C Seamless Steel Tube Fiber Cable 304 paslanmaz çelik dikişsiz çelik boruyu metal gevşek tüp olarak kullanır, tipik dış çapı 2,0 ext{ mm} veya 3,0 ext{ mm} ve duvar kalınlığı 0,2 ext{ mm} ile 0,3 ext{ mm} arasındadır. İçine 1 veya daha fazla standart tek modlu, çok modlu fiber yerleştirilebilir.
(2) Orta ve Yüksek Sıcaklık Sınıfı Dikişsiz Çelik Boru Fiber Optik Kablo (Maksimum Sıcaklık Dayanımı 200 ext{°C} ile 300 ext{°C} )
Petrol ve gaz kuyusu sıcaklık ölçümü, jeotermal ve orta-yüksek sıcaklıktaki endüstriyel ortamlar için metal gevşek tüp içinde poliimid kaplı fiber kullanılarak ve 316 ext{L} paslanmaz çelik dikişsiz çelik boru ile paketlenerek üstün sıcaklık ve korozyon koruması sağlanır:
(3) Aşırı Yüksek Sıcaklık Sınıfı Dikişsiz Çelik Boru Fiber Optik Kablo (Maksimum Sıcaklık Dayanımı 650/700 ext{°C} )
OFSCN® 650/700°C Seamless Steel Tube Fiber Cable , yüksek performanslı metal alaşım tüpleri gevşek tüp olarak kullanır ve özel altın kaplama fiberleri paketleyerek sıcaklık sınırlarını önemli ölçüde artırır. Ana uygulamaları havacılık, metalurji ve özel yüksek sıcaklık endüstriyel fırınların dağıtılmış izlenmesidir.
